Metoda behawioralna

METODA BEHAWIORALNA – GŁÓWNE ZAŁOŻENIA  BEHAWIORALNEJ TEORII AUTYZMU.

 

Diagnoza behawioralna opisuje tylko zachowania dziecka takie, których jest nadmiar – są to zachowania niepożądane oraz takie, których jest brak – czyli zahowania deficytowe.

Główne założenia behawioralnej teorii autyzmu to:

1.      Ogólne prawa uczenia się trafnie tłumaczą zachowania dzieci autystycznych i stanowią podstawę dla terapii  behawioralnej.

2.      Dzieci autystyczne mają raczej wiele odrębnych deficytów behawioralnych, niż jeden centralny deficyt, którego skorygowanie prowadziłoby do ogólnej poprawy funkcjonowania.

3.      Dzieci autystyczne mają zdolność uczenia się  - taka jak inni ludzie – o ile  znajdują się  w specjalnie przystosowanym dla ich potrzeb środowisku. Środowisko to składa się z miejsc, w których dzieci przebywają na co dzień, a różni się  od normalnego tylko na tyle, aby stało się dla nich bardziej funkcjonalne. W środowisku takim zapotrzebowanie n wykonanie  jakiegoś zachowania przez dziecko powinno być bardziej wyraźne. Również konsekwencje zachowania powinny być wyraźne i zrozumiałe dla dziecka.

4.      To, że dzieci autystyczne ponoszą  porażki w normalnym środowisku, a odnoszą sukcesy w środowisku specjalnie dla nich zorganizowanym wskazuje na to, że  ich problemy mogą być  widziane bardziej jako niedopasowanie pomiędzy ich systemem nerwowym a normalnym środowiskiem, niż jako choroba.

 

Cechy terapii behawioralnej:

1.      Terapia behawioralna jest to metoda  jednorodna. Istnieje jednorodny system poleceń (np. „popatrz”, „podaj”, „dopasuj”), procedur stosowanych wzmocnień indywidualnych dla danego dziecka (osoba  pracująca z dzieckiem musi być kreatywna i twórcza).

2.      Jest to terapia obiektywna – pozwala na  powtarzalne pomiary zachowań, terapia behawioralna analizuje  w sposób graficzny  postępy dziecka.

3.       Jest to terapia efektywna – jeżeli jest dobrze dopasowana daje szybkie i  mierzalne postępy (należy pamiętać o możliwościach intelektualnych dziecka).

 

Zasady terapii behawioralnej:

1.      Unika się wyjaśniania  problemów dziecka trudnymi do zidentyfikowania czynnikami biologicznymi  oraz hipotetycznym procesem psychicznym.

2.      Problemy terapeutyczne definiowane są  bardzo konkretnie  przez opis zachowań dziecka, które da się zaobserwować.

Terapia behawioralna jest metodą całościowego rozwoju dziecka, z jasno określonymi celami, stosowanymi procedurami, a co najważniejsze z widocznymi i sprawdzalnymi postępami  w rozwoju dziecka autystycznego.

 

Główne cele terapii behawioralnej:

1.      Rozwijanie zachowań deficytowych.

2.      Redukowanie zachowań niepożądanych

3.      Generalizowani i utrzymanie efektów terapii.

 

Zadaniem  terapeuty behawioralnego  jest kształtowanie u dziecka jak największej  liczby zachowań  adaptacyjnych, które rozwiną  jego niezależność i umożliwią mu efektywne funkcjonowanie w środowisku.

 

 Opracowano na podstawie materiałów  szkoleniowych „Analiza behawioralna stosowana w pracy z dzieckiem autystycznym i niepełnosprawnością intelektualną”  NSEN Bydgoszcz

 

Dorota Lewandowska

logopeda